Geoturystyka

Relacje z podróży - Ameryka północna

Niagara Ameryka Północna

÷Kanada, Ontario

1 Leży na granicy kanadyjsko - amerykańskiej. Część kanadyjska jest zdecydowanie bardziej imponująca. Znajduje się w połowie drogi, między jeziorami Ontario i Erie, na rzece Niagara.
 Przypuszcza się, że wodospad powstał po ustąpieniu ostatnich zlodowaceń epoki lodowcowej, kiedy to potężne lądolody (18 tyś. lat wstecz - grubość od 2 do 3 km) zaczęły się wycofywać na północ. Topniejące lodowce zostawiły po sobie Wielkie Jeziora Kanadyjsko-Amerykańskie. Jezioro Erie za pośrednictwem rzeki Niagara (długość 56 km) przelewa swe wody do jeziora Ontario, a to z kolei poprzez rzekę św. Wawrzyńca uchodzi do Zatoki św. Wawrzyńca. Początkowo po stopieniu lodowców między jeziorami znajdowało się 5 olbrzymich rozlewisk, które na koniec zredukowały się do jednego.

Woda pokonuje 100 metrową różnice poziomów między tymi jeziorami. Dno rzeki zbudowane jest z twardych skał dolomitowych pod którymi zalegają warstwy piaskowców i łupków. Pierwotnie rzeka opadała po urwisku lecz z czasem dolomity zostały wypłukane przez wartki prąd rzeki. Podmyte skały zapadły się i powstały próg skalny zaczął cofać się (erozja wsteczna) zostawiając po sobie obecny głęboki wąwóz. Początkowe urwisko znajdowało się aż 11 km dalej w kierunku jeziora Ontario. Erozja wsteczna postępuje z prędkością ok. 1 m na rok. Wodospad został odkryty w 1678 r. przez francuza Luis’a Hennepin’a i znajdował się 300 m niżej niż obecnie.
Rozważając genezę powstania wodospadu nie możemy pominąć izostatycznego procesu dźwigania się lądu po ustąpieniu olbrzymiej masy jaką stanowią lodowce.  

2 Wodospad podzielony jest niewielką Wyspą Kozią (Goat Island), która dzieli go na część amerykańską krótszą (szerokość 328 m) przepuszczająca 6% wody i kanadyjską "Podkowę" (Horsesehoe Falls - długość 900 m.) wygięta w odpowiedni kształt. Od strony kanadyjskiej z tarasu do samej półki skalnej dzielą nas barierki na odległość 2 metrów. Największą prędkość osiąga w przesmyku (szerokość koryta - 91 m) zwanym Whirpool. Wysokość wodospadu nie należy do największych wynosi: 51 m - amerykański 49 - kanadyjski (ok. 15 pięter) ale jest to wysokość przy której tak olbrzymie masy wody przy szerokościach: 328 i 900 wywierają spore wrażenie.

Od strony amerykańskiej dodatkową atrakcje stanowi jaskinia Wiatrów. Schodzi się wewnątrz skały na taras położony około 20 metrów nad poziomem rzeki. Spienione masy wody spływające z amerykańskiej części spadają kilka metrów od tarasu. Przemoczenie gwarantowane. Po stronie kanadyjskiej znajdują się wydrążone tunele, dzięki którym można wodospad oglądać również po drugiej stronie - od strony kaskady. 

niagara_plan

Przez wodospad Niagara w każdej sekundzie przelewa się z hukiem ponad dwa miliony litrów wody. Podziwiając Niagarę, warto pamiętać, że ogląda się tylko połowę całkowitej masy wodospadu - druga część kierowana jest wprost do elektrowni wodnych. Cała historia tego inżynierskiego osiągnięcia przedstawiona jest w Niagara Power Project Visitor Center w pobliskim Lewiston.

w Należy włączyć go w poczet naszych miejsc, których ominąć nie można podróżując przez Kanadę, najlepiej dotrzeć tam z Toronto. Można dojechać tam autobusem Greyhound (autobusy odjeżdżają co godzinę), ale można też udać się do chińskiej agencji turystycznej w China Town (hay-market) i wykupić jedniodniową wycieczkę do wspaniałego kasyna w Niagarze. Kasyno to zlokalizowane jest 20 min drogi pieszo od wodospadów, a bilet jest 3 razy tańszy niż zwykły bilet Grayhound'a. Dystans z Toronto do Niagara Falls to ok. 126 km, co stanowi ok. godzinę jazdy autostradą. Jeżeli chcemy natomiast przyjechać nad Niagarę od Stanów Zjednoczonych to musimy kierować się do Buffalo.

Oglądanie wodospadu możliwe jest również ze statku spacerowego. Największy efekt emocjonalny moim zdaniem osiągnąć można, gdy podejdzie się go jak najbliżej, wtedy można poczuć ten ogrom masy wodnej, która przepływa z olbrzymią prędkością.
Bardzo efektownie wodospad wygląda zimą, kiedy zamarza. Lodowy wodospad stanowi niebywałą atrakcje dla amatorów wspinaczki po lodzie.

26

AGH
Akademia Górniczo-Hutnicza
im. Stanisława Staszica
Wydział Geologii, Geofizyki
i Ochrony Środowiska
Katedra Geologii Ogólnej i Geoturystyki
al. Mickiewicza 30,
30-059 Kraków
link: journals.agh.edu.pl/geotour